Van de redactie
Een overzicht van voorschriften of diagnostiekaanvragen kan zichtbaar maken waar een huisartsenpraktijk afwijkt van een gekozen referentie. Maar een cijfer vertelt niet vanzelf waarom dat gebeurt, of wat er vervolgens moet veranderen. Een Nederlandse studie, online verschenen op 12 oktober, richt zich daarom op het gesprek rond die informatie. Wat voegt het toe wanneer huisartsen audit en feedback met collega’s bespreken?
Onderzoekers rond Amsterdam UMC gebruikten video-ondersteunde interviews om te verkennen hoe ervaren huisartsen zulke groepsbesprekingen beleven. De deelnemers beschreven ruimte om hun eigen werkwijze te onderzoeken, opvattingen te vormen en van elkaar te leren. Een veilige sfeer en plezier in de bijeenkomsten werden als belangrijke voorwaarden genoemd. Dat is informatie over het leerproces, niet het bewijs dat één vergadervorm de beste zorguitkomsten oplevert.
## Van verantwoorden naar begrijpen
Het onderscheid is relevant in een zorgomgeving waarin spiegelinformatie gemakkelijk het karakter van een rapportcijfer krijgt. Een hogere of lagere score kan aanleiding zijn voor onderzoek, maar de verklaring moet nog worden gevonden. In een groepsgesprek kunnen huisartsen elkaars redeneringen bevragen en de betekenis van de cijfers scherper krijgen. De kwalitatieve studie laat zien dat deelnemers daarin meer herkennen dan alleen het aanvullen van kennis.
De auteurs bekeken de interviews mede vanuit een onderwijskundig raamwerk met drie doelen: kwalificatie, socialisatie en subjectwording. Naast beter weten en kunnen gaat het dan ook om leren deelnemen aan een professionele gemeenschap en om het vormen van een eigen oordeel. Voor de dagelijkse praktijk betekent dit dat de waarde van nascholing niet volledig is te vangen in het aantal behandelde kennispunten.
Daar zit ook de beperking van deze publicatie. Er is geen gerandomiseerde vergelijking waaruit blijkt dat de besproken groepen meer richtlijnconforme zorg leveren dan huisartsen die individueel feedback krijgen. De ervaren opbrengst van gemotiveerde deelnemers kan bovendien anders zijn dan die van collega’s voor wie dezelfde bijeenkomst verplicht voelt. De studie helpt een mechanisme te begrijpen; ze levert geen gegarandeerd rendement per overleguur.
## Wat feedback aantoonbaar kan veranderen
Een onafhankelijke Cochrane-review uit maart 2025 biedt een ander type bewijs. Die omvat 292 studies naar audit en feedback. In de analyse van studies met een vergelijking zonder audit en feedback was de mediane absolute verbetering in gewenst professioneel handelen 2,7 procentpunt. De uitkomsten verschilden sterk tussen onderzoeken; feedback was vaak gecombineerd met andere interventies. Het cijfer is dus geen voorspelling voor een individuele Nederlandse praktijk.
De review wijst vooral op het belang van informatie waarmee professionals daadwerkelijk iets kunnen doen. Feedback over relevante verbeterpunten, een bruikbare vergelijking en concrete ondersteuning bij vervolgstappen lijken kansrijker dan alleen een overzicht toesturen. Welke afzonderlijke onderdelen het effect veroorzaken, blijft lastiger vast te stellen doordat interventies vaak uit meerdere elementen bestaan.
Samen leggen de twee publicaties een praktische vraag op tafel. Krijgt de huisarts uitsluitend te zien waar de praktijk afwijkt, of ontstaat ook ruimte om die afwijking te begrijpen en een haalbare verandering te kiezen? De Nederlandse interviews maken aannemelijk waarom het gesprek kan helpen; de gerandomiseerde literatuur laat zien dat feedback gemiddeld bescheiden en wisselende effecten heeft. Een zinvol overleg eindigt daarom bij een concrete afspraak die later opnieuw aan de praktijk kan worden getoetst.
## Bronnen
Van der Winden e.a., Perspectives on Medical Education — 12 oktober 2026 online. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42890824/
Ivers e.a., Cochrane-review audit and feedback — 25 maart 2025. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40130784/
## Beeldverantwoording
Foto: RDNE Stock project / Pexels · Pexels License. Stockbeeld van notitieboek en grafiek; illustratie bij het bespreken van praktijkcijfers. Verkleind en JPEG geoptimaliseerd; geen inhoudelijke retouche. Bron: https://www.pexels.com/photo/a-notebook-and-pen-on-the-table-7947633/ Licentie: https://www.pexels.com/license/